De Bijbel, een (g)oude(n) gids? Bijbelse antwoorden op menselijke vragen.

PROF. DR. BÉNÉDICTE LEMMELIJN - KU LEUVEN

De vraag naar zingeving is tegelijk heel oud én uiterst actueel. Existentiële vragen naar het waarvandaan, het waarheen, het waarom en waartoe zijn vragen van alle tijden. Mensen hebben altijd getracht in het leven, met en ondanks al zijn beperkingen, hun weg te vinden op een zinvolle manier. Hebben de dingen zin? Geven wij ze zin? En hoe behouden we de zin om te leven?
Tegen deze achtergrond zal deze lezing in een eerste deel de historisch-culturele evolutie van mysterie naar ontluistering schetsen, specifiek ten aanzien van onze omgang met de Bijbel. In een tweede deel worden mogelijke antwoorden op deze ontluistering beschreven, gaande van verkrampt fundamentalisme tot verrijking in kritische omgang. Tenslotte biedt het derde deel een proeve van Bijbelse antwoorden op fundamenteel menselijke vragen, onder meer over onze oorsprong en bestemming, het intermenselijke samenleven en sociale rechtvaardigheid, alsook met betrekking tot de relatie van God tot de menselijke lotgevallen, met name geweld, lijden en liefde. Op deze wijze wordt aangetoond hoe de Bijbelse literatuur wezenlijk en levensecht verbonden is met het menselijke bestaan in al zijn pogingen tot zingeving, vanouds en tot op vandaag.

Prof. dr. Bénédicte Lemmelijn (Voeren) werd,  in 2003 benoemd tot hoogleraar Oude Testament in de onderzoekseenheid Bijbelwetenschappen aan de Faculteit Theologie en Religiewetenschappen (FTRW) van de KU Leuven. Zij leidt er het Centrum voor Septuaginta Studies en Tekstkritiek sinds 2010. Sedert 2008 is zij eveneens aangesteld tot Research Associate aan de Faculty of Theology of the University of the Free State in Bloemfontein (Zuid-Afrika) en in 2011 werd ze verkozen tot lid van het Executive Committee van de International Organisation for Septuagint and Cognate Studies (IOSCS). Zij was lid van het expertpanel voor theologie en religiewetenschappen in het FWO-V (2014-2019). Zij was vicedecaan internationalisering aan FTRW van 2014-2019, en sinds 2014 ook academisch verantwoordelijke voor de International Sisters’ Community aan de Faculteit. Van 2019-2022 werd ze coördinator van de onderzoekseenheid Bijbelwetenschappen. In het Vaticaan werd ze in december 2020 benoemd tot lid van de Pauselijke Bijbelcommissie (PCB) en in 2025 tot lid van de Wetenschappelijke Raad van AVEPRO. Sinds 1 augustus 2022 is zij decaan van de Faculteit Theologie en Religiewetenschappen.
Naast verschillende monografieën, publiceerde zij in internationaal gereviewde vakliteratuur,  wetenschappelijke bijdragen over de redactie- en tekstkritiek van het Oude Testament en is zij betrokken in verschillende internationale onderzoeksprogramma's, in de context waarvan zij verschillende (gefinancierde) onderzoeksprojecten leidt betreffende de karakterisering van de vertaaltechniek van de Septuaginta, de redactiekritiek van de Pentateuch, alsook aangaande breder bijbels-theologisch georiënteerde thematieken. Naast haar strikt academische werk is zij ook actief in het domein van de wetenschapspopularisering. Ze publiceerde verschillende boeken voor een breder publiek (waarvan één de Publieksprijs voor het Religieuze en Spirituele Boek, 2017 verwierf) en schrijft ook columns in verschillende weekbladen en tijdschriften (Tertio, Basis, Ezra, Golfslag…). Ze was stadsdichter van Zoutleeuw in 2017 en 2018, en publiceerde in die periode twee dichtbundels.